14 oktober 2008: Nieuwe ET Realiteit

Vanochtend hoorde ik in een normale, niet-file-vrije dag, op het Radio1 journaal in een interview een man spreken die het had over UFO's, openbaringen, ruimtewezens en een nieuwe realiteit.

Gisteren, op 14 oktober 2008, zouden wij, mensen hier op aarde, bezocht worden door ruimtewezens die ons hoop en vrede zouden brengen. Een nieuwe realiteit van positieve energievelden zou aan ons geopenbaard worden. Meest waarschijnlijke plaats van handeling: Canada en de Tafelberg in Zuid Afrika. Hij vertelde in het interview dat er gisteren inderdaad allerlei rare dingen gebeurden en dat hij de vinger van minuut tot minuut aan de pols hield. Getuigen op locatie meldden hem dat er kristalachtige ruimteschepen in de lucht zweefden en dat er allerlei kleinere ruimteschepen, in allerlei vormen, uit gelanceerd werden richting aarde. Iedereen kon het zien en alles is gefilmd.

Wat natuurlijk evident is dat hier sprake is van een aantal onschuldige fantasten die verder geen vlieg kwaad willen of kunnen doen. Maar de parallel naar de mondiale situatie van vandaag de dag vind ik wel leuk.

Niet alleen in fantasiewereld van ET, maar ook in de financiële wereld blijken medewerkers van gemeentes, provincies en bedrijven allerlei fantasiebeelden voor echt aan te zien en daardoor zo afgeleid van de werkelijkheid, dat de echte risico's niet onderkend worden. Een website op de Noordpool die 5,25% rente beloofd is voldoende gebleken. Bij projecten is het niet anders. Een mooie, fancy prospectus is voor organisaties voldoende om het licht voor desinvesteren op groen te zetten.

Nota bene: voor degenen die een geweldig komisch boek willen lezen over ET-achtige ontwikkelingen, hierbij de volgende leestip: "Hitchhiker's Guide To The Galaxy" uit 1995 van Douglas Adams. Van dit boek is overigens tien jaar later een film gemaakt.

Dag...

In een week waarin topman Verwijst van Fortis ons bezwoer ..."dat het spaargeld van u allen nergens ter wereld veiliger is dan bij Fortis...", kindervriend Bassie inderdaad nog vol kattekwaad blijkt te zitten en de inmiddels ex-topman van Fortis Verwijst met een vertrekpremie van € 5 miljoen lachend op zijn optreden van deze week terug kan kijken, even de aandacht voor het volgende.

De gratis krant DAG houdt er mee op, althans voorlopig alleen de papieren versie. De reden: de investeerders PCM en KPN zagen onvoldoende perspectief om de krant op korte termijn winstgevend te maken.

‘DAG is er niet in geslaagd om genoeg adverteerders aan zich te binden,’ zegt een woordvoerder van PCM. De concurrentie met andere gratis kranten als Metro, Spits en De Pers, die vooral in het openbaar vervoer worden gelezen, was te groot.

Ik hoorde de hoofdredacteur gisteren op Radio1 een toelichting geven. Hij had het er hoorbaar moeilijk mee. Een gratis krant was van strategisch belang voor PCM: PCM hoorde volgens hem in markt van gratis kranten thuis. In het voorjaar voerde DAG de nodige veranderingen door om een hoger opgeleid publiek aan te spreken. De restyling viel goed bij adverteerders en lezers maar kon de ondergang niet voorkomen.

Precies hierin schuilt het impliciete gevaar van investeringen en projecten: in hoeverre zijn managers (of opdrachtgevers) op de hoogte van de strategische doelstellingen van de top van hun organisaties? Weten zij wel alles van wat er binnen de kamers van hun Raad van Bestuur afspeelt? Worden nuanceringen op de doelstellingen of noodzakelijke bijstellingen wel expliciet en helder naar beneden toe gecommuniceerd? Ook hierin onderscheiden de echte leiders zich.

Dan dwalen mijn gedachten toch weer af naar de ex-topman van Fortis Verwijst en de legendarische beginwoorden uit de toespraak van minister-president Colijn: "Landgenoten, er is vooralsnog geen enkele reden om waarlijk ongerust te zijn. Gaat u maar rustig slapen."

Ik zou zeggen: dag Fortis, dag Verwijst, dag miljarden, dag vriendjes en vriendinnetjes, dag DAG! Ga maar lekker slapen...

Wat hebben hondenpoep en DNA met elkaar te maken?

Dat zal ik u vertellen. Zo op het eerste gezicht niet veel, maar als u vandaag nu.nl heeft gelezen, weet u inmiddels wel beter.

In Petah Tikva, een voorstad van Tel Aviv, leeft een zekere meneer Tika Bar-On. Meneer Bar-on is het hoofd van de plaatselijke veterinaire dienst en heeft een 'briljant' idee geopperd tegen de overlast van hondenpoep.

Hondeneigenaren in Petah Tikva zijn verplicht zich bij de dierenarts te melden. Die zal met een wattenstaafje wat slijm afnemen uit de bek van de hond om DNA te verzamelen. Komt dat overeen met gevonden uitwerpselen op straat, dan kan het baasje op een boete rekenen.

Deze Tika Bar-On, die onmiddelijk een gastrol in CSI aangeboden moet krijgen, zegt dat zijn plan goed is ontvangen door de inwoners "omdat ze hun omgeving graag schoon willen houden". De aanleg van een DNA-database kan dierenartsen ook helpen bij het onderzoek naar erfelijke ziektes bij honden, aldus Bar-On.

Ik ken de portomonee van de Israëlische belastingbetaler niet, maar de "overenthousiaste" hondeneigenaren zullen wel op hun mening terugkomen als ze de verhoging van de plaatselijke gemeentebelastingen in hun brievenbus zien vallen.

Wat een ongelofelijke onzin zeg, heeft die man niets beter te doen? Weer een voorbeeld van een onzinnig initiatief dat nog geeneens geopperd had mogen worden. En we zien die projectleider van dit DNA for Dogs project straks al weer sturen op tijd, geld, kwaliteit en risico's...

Loungen...

Voor wie nog twijfelt aan het bestaan van volkomen incompetente opdrachtgevers, hieronder een bericht uit de Telegraaf van vanmorgen.

Begin bericht

Heb je het als ambtenaar even te zwaar achter je bureau? Bij Rijkswaterstaat mag je picknicken op een hoogpolig tapijt, liggend je benen in de lucht steken voor een reusachtige spiegelwand of tot jezelf komen in een hypermoderne meditatieruimte.

Het futuristische centrum vol felle kleuren en moderne meubels draagt de naam LEF en heeft vijf miljoen euro gekost. Doel is vermoeide ambtenaren hun zintuigen te laten prikkelen, ’anders’ te leren denken en zo met nieuwe creatieve oplossingen te komen voor bijvoorbeeld het fileprobleem.

„Ik krijg hier een gevoel bij van geldsmijterij”, zegt het stomverbaasde CDA-Kamerlid Koopmans. Hij wil van minister Eurlings (Verkeer) weten of de overheid meer van deze ’esoterische’ ruimtes bouwt. Hij vraagt zich af „hoeveel dagen sneller de tunnel van de A73 nu klaar zal zijn, dankzij deze vinding”.

Ook SP-Kamerlid Roemer kan zich „helemaal niets voorstellen” bij speciale ’energizers’ waar een vermoeide klerk even opnieuw kan opladen. „De ene dag horen we dat de strippenkaart 4,5 procent duurder wordt en dan blijkt ineens dat de overheid het geld op deze manier uitgeeft.”

Einde bericht

En die projectleider van LEF al die tijd maar sturen op kosten, tijd, bouwrisico's en kwaliteit...

Zwart gat...

Stephen Hawking, door velen als dé opvolger van Albert Einstein gezien, werd precies 300 jaar na de sterfdag van Galileo Galilei geboren. In 1988 schreef hij het boek "Het Heelal", dat ik op 14 maart van dat jaar (toevallig ben ik precies 87 jaar na Albert Einstein geboren, maar daarmee stopt ook alle vergelijking) van mijn ouders voor mijn 22ste verjaardag kreeg. Van dit boek zijn inmiddels meer exemplaren verkocht dan van de bijbel, een feit dat hem, zoals Hawking eens in een interview aangaf, nederig maakt. Hawking is het bekendst geworden vanwege zijn ziekte én door zijn theorieën omtrent 'zwarte gaten'.

Een zwart gat is een bijzonder soort object in het heelal, waaruit als gevolg van het sterke zwaartekrachtsveld geen licht of materie kan ontsnappen. De meeste zwarte gaten zijn de overblijfselen van hypernova- of supernova-explosies. Als de kern van de exploderende ster meer dan ongeveer 5 keer zo zwaar is als de zon, implodeert de kern van de ster uiteindelijk tot een zwart gat. Het centrum van het zwarte gat is een punt van een oneindig grote dichtheid met een oneindig klein volume, singulariteit genoemd. De zeer zware zwarte gaten die in de centra van sommige sterrenstelsels te vinden zijn en een massa van enkele miljoenen zonsmassa's hebben, zijn waarschijnlijk kort na de oerknal ontstaan.

Sinds kort zijn er ook zwarte gaten bekend met een massa van enkele duizenden zonsmassa's, hoe die ontstaan zijn is nog niet duidelijk. Het is niet bekend wat zich in en rond de singulariteit precies afspeelt, aangezien de algemene relativiteitstheorie op zulke kleine afstanden niet meer exact geldig is. Om dit probleem op te lossen, zal de relativiteitstheorie gecombineerd moeten worden met de kwantummechanica tot een nog onbekende theorie van de kwantumzwaartekracht.

Enfin, tot hier de theorie vanaf Wikipedia.

Woensdag 10 september 2008 bestaat de mogelijkheid dat de mensheid voor een zelfgemaakt zwart gat gaat zorgen. Wat is er aan de hand? In een 27-kilometer lange tunnel bij het Zwitserse Genève bootsen wetenschappers komende woensdag de Oerknal na. Het Europees Centrum voor Nucleair Onderzoek (CERN) heeft tien jaar gebouwd aan de tunnel, die bestaat uit door magneten gevormde ringen. Verschillende Europese landen - waaronder Nederland - hebben hier in totaal 6 miljard euro aan bijgedragen. Onderzoekers laten elementaire deeltjes botsen die dan voor het eerst met bijna de snelheid van licht door de tunnel worden gestuurd. Deze botsing veroorzaakt een Oerknal op kleinere schaal. Wat er precies gaat gebeuren is niet bekend: nog nooit werd zo'n experiment uitgevoerd. Tegenover de Britse zender BBC verklaarden medewerkers dat er mogelijk kleine zwarte gaten ontstaan. Maar die verdwijnen vermoedelijk net zo snel als ze verschijnen, zo denken ze. Andere wetenschappers zijn er allerminst gerust op, zo melden Britse media: zo wordt er gevreesd voor aardbevingen en tsunami's. De Duitse deskundige chaostheorie-deskundige Otto E. Rössler vreest zelfs dat de aarde in de toekomst kan worden opgezogen door een zwart gat dat door het CERN wordt gecreëerd.

Bent u al net zo bang als Herr Doktor Rössler geworden?

Wat mij vooral interesseert is dat er een megaexperimenteelproject van een kleine 6 miljard euro is gestart, waarvan het nut op voorhand helemaal niet te bevatten is. Ook de risico's of de gevolgen ervan zijn niet bekend. En toch is het uitgevoerd. Waarom? Omdat we nieuwsgierig zijn. Omdat we vooruit willen. Omdat wetenschap geen eind(datum) kent. Innoveren, ondernemen, onderzoeken, dat brengt ons vooruit. Als je alles van te voren zou proberen te managen en te verklaren, staan we morgen met z'n allen stil. Maar misschien gebeurt dat woensdag dan ook.

Het experiment kan overigens live worden gevolgd via een webcam in het CERN. Als ik u na woensdag niet meer spreek: tot in het hiernamaals dan maar...

Als een speer...

Grootschalige ICT projecten en programma's krijgen vaak een pakkende naam. Meestal is dat een afkorting, een woord vormend dat samengesteld is uit de beginletters van allerlei ingewikkelde inhoudelijke of technische termen.

Het ontstaan van deze gewoonte om moeilijke dingen af te korten gaat onder andere terug naar de introductie van de afkorting SPQR, de afkorting van het Latijnse Senatus Populusque Romanus, "De Senaat en het Volk van Rome". Deze zinsnede fungeerde als de officiële naam van het Romeinse Rijk. De afkorting werd als insigne gebruikt vanaf de tijd van de Romeinse Republiek en stond als inscriptie op openbare gebouwen en triomfbogen. Het is niet bekend waar of wanneer de uitdrukking oorspronkelijk is ontstaan, maar ze is niet weg te denken uit de Romeinse geschiedenis. Vergaderingen en documenten werden er officieel mee afgesloten en de letters stonden op munten.

De legioenen uit het Romeinse leger droegen hun SPQR op een vaandel onder een adelaar, het symbool van Jupiter. De vaandels waren erg belangrijk voor de legioenen, het verliet de legerplaats pas als het legioen als geheel verder trok. Het waren belangrijke verzamelpunten tijdens veldslagen en er een verliezen was een grote schande. Er werd bijvoorbeeld een enorme krachtinspanning geleverd om de adelaars die in 53 v.Chr. verloren waren gegaan, terug te krijgen.

Vandaag werd bekend dat Logica en Capgemini het eerste deel van het grootschalige project SPEER hebben opgeleverd aan het ministerie van Defensie. Ze bouwden een erp-systeem waarmee facturen van alle Defensie-onderdelen digitaal en samenhangend worden verwerkt. De afronding van de financiële module is een mijlpaal voor SPEER, het omvangrijke pakket voor enterprise resource planning (erp) bij de krijgsmacht.

SPEER staat voor Strategic Process and Enabled Reengineering en zou dus eigenlijk of SPAER of SPER moeten heten. Het project werd eind 2005 gegund aan Logica en Capgemini. Het systeem moet planning, beheer en bevoorrading van materieel stroomlijnen. Bovendien zou het zorgen voor een eenmalige besparing van 1030 voltijdbanen en nog eens 80 miljoen euro per jaar.

Anders dan de afkorting en het bereiken van de mijlpaal misschien doen vermoeden, gaat het project niet als een speer. Verre van dat zelfs. Een jaar geleden ongeveer werd bekend dat het project grote vertraging op had gelopen en tot aanhoudende problemen bij de bedrijfsvoering leidde. Een stukje uit een persbericht van 8 juni 2007: "Minister Van Middelkoop (Defensie) heeft gisteren toegegeven dat zijn departement problemen ondervindt bij de invoering van een nieuw computersysteem. Uit antwoorden aan de Tweede Kamer blijkt dat het waarschijnlijk nog jaren gaat duren voordat de problemen zijn opgelost. Er zou ook een gebrek aan geschikt personeel zijn. De minister verwacht dat het pakket uiteindelijk pas tussen 2010 en 2013 wordt ingevoerd. Tot die tijd zal Defensie de tekortkomingen in het huidige systeem tijdelijk anders oplossen."

Wat valt er op aan dit project?

1. Het is een ICT-project waarvan de implementatie tussen de vijf en acht jaar duurt.

Alarmfase 1: Tijdens de implementatieperiode van een dergelijk systeem zal de techniek gegarandeerd veranderen.

2. Het project wordt uitgevoerd door een non-profit organisatie, het Ministerie van Defensie, waarbij:

2a. Het project wordt onderbouwd door kwantitatieve voordelen (eenmalig 1030 voltijdbanen en een jaarlijse besparing van 80 miljoen euro).

Alarmfase 2: Non-profit organisaties blinken niet uit in het onderbouwen van kwantitatieve benefits: ze hebben namelijk geen winstkenmerk. Wat zeggen dergelijke cijfers dus eigenlijk?

2b. Het project wordt door commerciële aannemers uitgevoerd.
Alarmfase 3: Deze commerciële aannemers hebben wel een winstkenmerk, maar geen verantwoordelijkheid voor het behalen van de gestelde doelstellingen. Op zich geen enkel probleem natuurlijk, maar wel een risico in combinatie met 2a.

3. De analyse op de risico's en de aannames uit de business case is op belangrijke facetten onvoldoende geweest.

Alarmfase 4: Hoezo onvoldoende geschikt personeel? Daar hou je toch rekening mee als je aan zo'n excercitie begint? We praten hier toch over Defensie?

Ik wens de opdrachtgever en de projectleider van SPEER veel succes toe in hun verdere vervolg van hun veldtocht!

Domme vlieg leeft veel langer dan slimme vlieg...

In het wetenschapskatern van Elsevier stond deze week een leuk artikel van Robbert de Witt. Het blijkt dat fruitvliegjes die een grotere hersencapaciteit hebben ontwikkeld, eerder sterven dan hun dommere soortgenoten. Oorzaak: denken kost vliegen veel energie.

Tot deze opmerkelijke conclusie komen Zwitserse wetenschappers verbonden aan de Universiteit van Lausanne, meldt het Britse persbureau Bloomberg. De wetenschappers slaagden erin de 'denkcapaciteit van een groep vliegjes sterk te vergroten door ze eten te laten associëren met een bepaalde geur (de Pavlov-methode).

De vliegjes die het snelst reageerden op de geur, werden apart gehouden. uit hun nakomelingen werden opnieuw de 'slimsten' geselecteerd. Na dertig tot veertig generaties vergeleken de wetenschappers de slimme vliegjes met een normale groep fruitvliegjes. Die laatste groep bleek gemiddeld tachtig tot 85 dagen in leven te blijven, terwijl hun intelligentere soortgenoten het gemiddeld vijftig tot zestig dagen volhielden. 'We zoeken nog naar bewijs voor de exacte oorzaak, maar duidelijk is dat de vliegjes een prijs betalen voor hun leren,' zegt de Nederlandse onderzoeker Jaap Burger tegen Bloomberg.

De onderzoekers denken dat het de vliegen simpelweg veel energie kost om hun hersencapaciteit te ontwikkelen, waardoor ze eerder sterven. Deze hoge prijs - een vroege dood - zou ook de reden zijn waarom zo weinig dieren hun hersencapaciteit ontwikkelen. Conclusies voor de mens willen de onderzoekers niet trekken: 'het zou honderden jaren duren dit experiment bij mensen te herhalen - bovendien zou het onmogelijk zijn dezelfde selectie door te voeren.'

Wat heeft dit artikel nu met projecten en opdrachtgevers te maken? Welnu, de ervaring van alle dag leert ons dat als je je als opdrachtgever of projectleider van de domme houdt, je project de meeste overlevingskans heeft. Vooral net doen of er niets aan de hand is lijkt hierbij het beste devies!

Per seconde kost alles niets...

Het was me wel een weekje, zeg. Binnen 48 uur was de Nederlandse schatkist een slordige 505 miljoen Euro lichter gemaakt.

Op 21 april kwam het bericht naar buiten dat de Roertunnels van Camille Eurlings een overschrijding kennen van 5 miljoen Euro.

Twee dagen later, op 23 april, blijken de tolpoortjes uit het OV-chip debacle van Tineke Huizinga niet in het kostenoverzicht te zijn meegenomen. Gevolg: 500 miljoen Euro overschrijding.

Even een oprechte vraag: wat is er toch met ons aan de hand?

We hebben tachtig jaar de Spanjaarden bevochten voor een schlemielige belastingverhoging van een paar stuivers. Maar als er in een week 505 miljoen euro wordt weggegooid (dat zijn 1.112.873.550 Nederlandse guldens, weet u nog?) verschijnen er slechts een paar korte berichtjes in de kranten. Een Mea Culpa-reactie van de betrokkenen en dat was het dan maar weer.

Jaren geleden werkte ik als it-manager voor een groothandel/importeur van kantoorartikelen in Den Bosch. Toen er in mijn ogen een nieuwe server moest komen omdat de oude aan het einde van zijn uitbereidingscapaciteit was, ging ik met een begrotingsvoorstel naar mijn baas, de financiële controller.

Hoeveel die server kostte weet ik niet meer precies, maar het zal zo rond de 10.000 gulden geweest zijn. Om mijn betoog kracht bij te zetten had ik uitgerekend dat deze server, uitgaande van een afschrijvingstermijn van drie jaar, rond de 3.000 gulden per jaar zou kosten. Er werkten zo'n dertig medewerkers op het kantoor, dus per medewerker zou dat op zo'n 100 gulden per jaar uitkomen. Dat kon niet geweigerd worden, zo dacht ik in al mijn onschuld.

"Grote vriend", zo kreeg ik te horen, "per seconde omgeslagen kost deze server helemaal niets. Maar ergens in de toekomst, als we de rekening moeten betalen om precies te zijn, kost deze nieuwe server in één seconde 10.000 gulden. En daar moeten we met z'n allen heel hard voor werken. Vergeet het dus maar."

Ik was een illusie armer maar een ervaring en, na wat later is gebleken, een vriend voor het leven rijker.

1.112.873.550 seconden: dat is meer dan 35 jaar...

Fakkel...

De Olympische Vlam is op reis over de wereld, het zal u niet ontgaan zijn. Vroeger werd de vlam door de ene stad aan de andere overgedragen. De bobo's uit het Olympisch Committee hebben anders besloten: de vlam op gaat op toernee. Natuurlijk is het een symbolische daad. Maar het project dat moet worden uitgevoerd realiteit.

Ja ja, het is een project. Niet repeterend (om de vier jaar is niet echt repeterend), begin en einde, deadlines, uniek (steeds andere reis), risico's enzovoort... Maar wat er een beetje aan ontbreekt is de nut en de noodzaak, de business case als het ware. Zeker ook gezien de tramalant rondom de recente gebeurtenissen in Tibet. Erica Terpstra (fantastisch mens!) had het al aan de orde gebracht in het IOC maar dat "...had ze niet gewonnen." Er wordt een paar miljoen uitgetrokken om die vlam de hele wereld over te brengen.

Waar zou dat niet allemaal aan besteed kunnen worden?

Toen dacht ik ineens aan een film die ik ergens beginjaren '80 gezien heb: "Quest of Fire" (originele titel: "La guerre du feu") van Jean-Jacques Annaud. Een geweldige film. Gebaren en taal zijn speciaal bedacht en zijn net als de hele film natuurgetrouw. Vuur betekende toen macht en een goed leven. Het verhaal van de film is als volgt:

Als een stam die het vuur bezit overvallen wordt door mensapen, verliezen ze het vuur en worden er drie krijgers op pad gestuurd om nieuw vuur te bemachtigen. Een lange zoektocht volgt met een aantal grappige scenes waarbij overigens geen verstaanbaar woord gesproken wordt. Grappig is de scene waarbij ze met z'n drieën in een miniboompje vluchten op een uitgestrekte vlakte met beneden zich twee prehistorische leeuwen die geduldig op ze zitten te wachten. Ze krijgen andere stammen in het vizier waaronder primitieve kannibalen en een behoorlijk intelligente stam van "modder-mensen" waar ze het nodige van leren. Uiteindelijk lukt het hen om het vuur bij hun stam terug te bezorgen en zo hun stam voor uitsterven te behoeden. Daarnaast hebben ze gedurende hun queste ook nog eens zelf geleerd om vuur te maken.

Tja, dat is natuurlijk een hele andere reden om met een vlammetje de wereld over te reizen.

1 april, kikker in je bil...

Dit hoorde ik mijn jongste zoontje vanochtend schaterend tegen zijn oudere broer roepen.



Waar komt deze traditie vandaan, zo vroeg ik me af. Snel maar even op Wikipedia gekeken. Sommige bronnen zeggen dat de bijzondere betekenis van 1 april ontstaan is bij de Franse wijziging naar de Gregoriaanse kalender, zoals opgedragen door Paus Gregorius XIII in 1582. Voor die tijd werd nieuwjaar gevierd van 25 maart tot 1 april. Met de verandering van het kalendersysteem werd nieuwjaar verplaatst naar 1 januari. Mensen die dit vergaten of die het nieuwe kalendersysteem weigerden te aanvaarden kregen uitnodigingen voor niet gehouden feestjes, grappige presentjes enzovoort. In Nederland denkt men nog vaak dat de grappenmakerij begonnen is met de inname van Den Briel door de watergeuzen op 1 april 1572, zoals blijkt uit een bekend gezegde: "Op 1 april verloor Alva zijn bril". Het feit dat ook buiten Nederland 1 aprilgrappen worden gemaakt, spreekt deze verklaring tegen.

Deze week dacht ik even dat een aantal mensen niet konden wachten tot 1 april om de achteloze buitenwereld met malle berichten voor de gek te houden. Hieronder volgt een overzicht.


1 April grap op 27 maart (over "Kwaliteit")
Ik dacht dat de prijs die twee Nederlanders, de heren Henk van Helmond en Vincent Kwaks, hebben ontvangen voor het bagageafhandelingssysteem op de spiksplinternieuwe terminal van de Londense luchthaven Heathrow(*), een te vroeg uitgelekte 1 aprilgrap was. Dit systeem faalt namelijk hopeloos nadat deze nieuwe terminal op 27 maart door de Britse vorstin Elisabeth zelf is geopend. Inmiddels is de achterstand opgelopen tot 28.000 bagagestuks. Mensenhanden moeten nu de achterstand inlopen en de schade wordt geraamd op minstens 25 miljoen Britse Ponden. Het bleek geen 1 aprilgrap te zijn: gisteren haastte het Nederlandse bedrijf Vanderlande Industries zich om een persbericht uit te vaardigen waarin ze aangeeft dat ..."zij echter niet verantwoordelijk is voor de problemen. De problemen zijn vooral ontstaan door onwennigheid van het grondpersoneel dat onvoldoende getraind is om met het nieuwe bagagesysteem te werken. Grootste probleem was dat het systeem wel werd gevoed met bagage, maar dat er te weinig personeel aanwezig was om de bagage na sortering uit het systeem te halen. Hierdoor liep de afhandeling van de bagage helemaal vast."

Mijn vraag aan u: Zou u de ontvangen plakette prominent in receptie van uw bedrijf hangen of toch maar liever niet?


1 Aprilgrap op 29 maart (over "Leiderschap")
Ik dacht dat Max Mosley, president van de FIA (Formule1 races), een slechte uitgevallen grap maakte door zich als SM kampbeul met vijf prosituees, allen gehuld in concentratiekampkledij, te laten vereeuwigen. Het bleek toch niet om een 1 aprilgrap te gaan: Max Mosley is namelijk de zoon van de voormalige Britse fascistenleider en Hitler-fan Sir Oswald Moslley. De beste man weigert om zijn positie op te geven. Deze man moet een projectenorganisatie aansturen, want zo kun je de F1 races wel beschouwen.

Mijn vraag aan u: Zou u als werknemer van de FIA deze malloot nog serieus nemen?


1 Aprilgrap op 31 maart (over "Omgaan met kritiek")
Later in de week dacht ik dat Louis van Gaal, geïnspireerd door het actuele thema onder Moslims "Ik voel me beledigd", een grap maakte toen hij publiekelijk excuses vroeg aan de televisiezenders RTL en NOS. Deze zenders hadden namelijk feitelijk verslag gedaan over de schijnbaar onhoudbare positie van de trainer bij voetbalclub AZ. Als derden onafhankelijk verslag doen over de feiten, moet je, zo lijkt me, ongeacht de uitkomst hier juist blij mee zijn. Maar ook hier bleek het niet om een te vroeg uitgevallen 1 aprilgrap te gaan: Louis van Gaal liet zich als een ware Narcisus weer ongeneerd gaan tijdens een persconferentie op de tv.

Mijn vraag aan u: Zou u als adviseur ooit nog eens een onafhankelijke second opinion willen uitvoeren voor meneer Van Gaal?


Op 1 april 2008 verschijnt er een bericht in de media waarvan ik oprecht hoop dat het geen grap is.

Géén 1 aprilgrap op 1 april 2008 (over "Nut en noodzaak")
Op 1 april worden de plannen van minister Eurlings (Verkeer en Waterstaat) om treinen in Nederland harder te laten rijden naar de prullebak verwezen. In een nog geheime notitie, alleen bestemd voor Tweede Kamerleden, laat het onderzoeksbureau van het parlement (BOR) geen spaan heel van de voorstellen van Eurlings. Sommige maatregelen zijn weggegooid geld, van andere is onduidelijk hoeveel ze kosten en of ze wel doeltreffend zijn, oordeelt het BOR. Verder is er door de spoortreinminister niet naar de risico's gekeken of naar de hogere onderhoudkosten. Een pluim voor het BOR, af te halen bij de firma Vanderlande Industries.

Het zou natuurlijk wel een hele goede 1 aprilgrap zijn: Camille even laten schrikken, lachen toch!


(*) Op opdrachtgeverpuntinfo is het dossier "terminal Heatrhow" geopend.

Metaalmoeheid...

Afgelopen week verscheen er een heugelijk bericht op internet: het aantal managers in de BV Nederland neemt drastisch af. Met wel 25.000 per jaar. Is dat even schrikken geblazen zeg! Nou, niet dus. Want onderzoek van de TU Delft uit 2006 heeft uitgewezen dat het aantal Nederlandse managers in de afgelopen drie decennia verdrievoudigd is. Op de beursvloer spreekt men in zo'n geval van een "correctie". Deze correctie is overigens op 28 oktober 2005 door Salem Samhoud (artikel in de Volkskrant) voorspeld. Salem Samhoud is volgens mij dan ook de enige die zich de nieuwe Uri Geller zou mogen noemen.

Het woord "manager" is afgeleid van het werkwoord "managen", stamt uit het Engels en betekent zoveel als "bestuurder". Maar niet alleen in Nederland managen we met z'n allen wat af. Op Google bijvoorbeeld vind je onder de zoektsleutel "manager" 506.000.000 zoekresultaten. Als je "management" intikt vind je 824.000.000 zoekresultaten. Als je die allemaal door zou moeten lezen ben je vast en zeker een paar duizend jaar bezig.

Een plausiblele oorzaak voor deze terugloop van het aantal managers is wellicht te vinden in de vergrijzing. Vanaf 2010 (voor wie het nog niet wist: 1945 + 65 = 2010) neemt het aantal 65-plussers in ras tempo toe en daardoor verdwijnen er de komende jaren steeds meer leidinggevenden van de arbeidsmarkt. Want leidinggevende functies zijn nu eenmaal onderdeel van carrières. Maar als dit laatste het geval is dan moet de volgende generatie managers toch al klaar gestoomd zijn en staan te popelen om de vrij gekomen stoelen in te nemen? Waar is al die leidinggevende capaciteit dan naar toe gegaan?

Een mogelijk antwoord hierop licht wellicht in een ander bericht, dat laatst vrij onopmerkelijk in het nieuws verscheen. Als je deze twee combineert, dan lijkt er toch ook iets anders aan de hand te zijn. Want vrijwel gelijktijdig met de drastische afname van het aantal managers is er een nóg explosievere groei van het aantal startende ondernemers waar te nemen. Op Google lopen de ondernemers nog achter: "ondernemer" levert slechts een schampere 1.890.000 hits op en de Engelse term "entrepreneur" slechts 35.300.000 hits op, maar de trend is in ieder geval hoopvol!

Is er sprake van een soort "metaalmoeheid" in managementbemoeienis? Wat zou dit voor u als opdrachtgever en voor uw projecten kunnen betekenen?

In het "Nieuwe Denken" over projectmanagement gaat het over ondernemerschap, vrij denken, creativiteit, passie hebben voor je vak en sociologische aspecten, zoals interactie en leiderschap. Als "business manager" heb je dan niet veel aan de corporate governance en de KPI's van de financiële stafafdeling. Als opdrachtgever heb je dan niets aan "project managers" die zich als een IPMA competentie-schaap-met-vijf-poten moeten gedragen en zich continue -en in 360 graden wel te verstaan- op hun omgeving moeten letten.

Daarom hebben we een tip voor u: schaf tot de realisatiefase in uw project, met andere woorden: totdat u écht zeker bent van uw zaak en waar het project u heen zal brengen, al het management in uw projecten af en geef het nieuwe denken, de ondernemersgeest en de creativiteit e.d., ruim baan. Misschien dat met een dergelijk "Goed Opdrachtgeverschap" niet zoveel projecten verkeerd aflopen.

Bent u nog niet overtuigd?

Woont u dan op 8 april 2008 op de Project Management Parade 2008 de presentatie over het "Nieuwe Denken" bij van Arènso Bakker en Erwin Rademaker (beiden van het Havenbedrijf Rotterdam NV) .

Vraag uzelf af: "Hebben we hier een Roertunneltje te pakken of niet?"

Na jarenlang fileleed en verkeersoverlast werden de bewoners bij Swalmen en Roermond vorige week uit hun lijden verlost door de opening van de Roertunnels. Alhoewel, ze zijn nu meer dicht gegaan dan open geweest. Dat is u vast niet ontgaan.

Deze Roertunnels zijn gebouwd volgens de strengst mogelijke Europese veiligheidsnormen en uitgerust met de nieuwste beveiligingssoftware die er maar bestaat. Bij calamiteiten of bij de minste geringste hapering van de software gaat de tunnel dicht- onmiddelijk. Er kán gewoon niets misgaan, zou je zo denken...

Dat laatste blijkt een utopie te zijn. Want het vereiste kwaliteitsniveau van de software blijkt weer eens onder de maat te zijn opgeleverd. Natuurlijk zullen hier vele oorzaken voor aan te wijzen zijn en waarschijnlijk nog meer schuldigen (de leden van het testteam, de projectleider, de leverancier van de software), maar feit blijft dat hier maar één eindverantwoordelijke voor is: de opdrachtgever. In casu dus de hoogste baas bij Rijkswaterstaat, Bert Keijts.

De tunnels zouden volgens hun oorspronkelijke planning al op 1 januari 2008 open moeten zijn gesteld. Door noodzakelijke en extra tests met het beveiligingssysteem is dat dus bijna eind februari geworden. Wat schets nu de verbazing. In het Radio1 Journaal verkondigde Rijkswaterstaat, bij monde van een woordvoerder, gisteren dat de vereiste kwaliteit voor de opening van de tunnel helemaal niet getest had kunnen worden. Dat lag aan de complexiteit én aan de hoeveelheid verkeer die er dagelijks over de A73 raast. "Zulke tests kun je eigenlijk alleen maar met een paar auto's uitvoeren, eigenlijk kun je dergelijke scenario's alleen in de praktijk testen." Deze praktijk blijkt inmiddels levensgevaarlijk te zijn. Wie loopt er nu wie voor de gek te houden?

Vandaag verschijnen er in de pers berichten over inferieure software bij de Belastingdienst. Ook hier riep opdrachtgever Jenny Thunnissen, nota bene in 2002 nog uitgeroepen tot Rijksambtenaar van het jaar, een paar maanden geleden verongelijkt in de NRC dat er niets aan de hand was en dat ze er niets aan kon doen. Je reinste flauwekul natuurlijk, want staatssecretaris De Jager blijkt uit ander hout te zijn gesneden en kondigt vandaag aan zijn verantwoordelijkheid wél te nemen.

Er is een enorme groeimarkt voor de kwaliteit van het opdrachtgeverschap. Het bedrijf Valori heeft in haar businessmodel de vinger précies op de zere plek gelegd door zich juist te richten (en uit te blinken) in de processen rondom het "Goed Opdrachtgeverschap" in complexe ICT-projecten.

Voor ons zijn de Roertunnels in ieder geval een metafoor geworden voor niet grondig genoeg geteste producten, inferieur opgeleverde kwaliteit en duikgedrag (lees: non-leiderschap) van opdrachtgevers. Beste opdrachtgevers: een wijze les leert dat kwaliteit geen korting kent. Bedenk dus bij uw volgende project: "Hebben we hier een Roertunneltje te pakken of niet?"

Johan...

Gisteren ging tijdens de ledenraad van AFC Ajax de kogel door de kerk. De ledenraad, bijeen om het rapport van de commissie Coronel te bespreken, heeft Johan Cruijff gevraagd om terug te keren bij Ajax en orde op zaken te stellen. Volgens de commissie Coronel gaat het niet goed met Ajax. Kort samengevat zijn de huidige bestuurders, bestaande uit voorzitter John Jaakke, bestuurslid technische zaken Hennie Henrichs en bestuurslid financiële zaken Joop Saan, meer bezig met het managen van allerlei financiële aspecten en de aandeelhouders dan met het leiding geven aan een professionele voetbalorganisatie.

De commissie is duidelijk in zijn boodschap: Jaakke heeft er een puinhoop van gemaakt. Zijn naam wordt in het rapport weliswaar niet genoemd, maar Jaakke mag zich de kritiek net als algemeen directeur Maarten Fontein persoonlijk aantrekken, zo oordeelden enkele commissieleden gisteren.

Cruijff meldde afgelopen maandag nog in zijn wekelijkse column in de Telegraaf: "Niemand durft het mij op te laten lossen. Veel mensen zullen wel weer denken: daar heb je 'm weer. Wanneer neemt hij zelf zijn verantwoordelijkheid? Dan is mijn antwoord simpel: ik heb daar altijd voor open gestaan. Maar er is nooit, maar dan ook nooit iemand geweest die tegen me gezegd heeft: los jij het op. Dat durven ze namelijk niet. Want als ik het moet doen, dan los ik het inderdaad op. Alleen zullen veel mensen de manier waarop niet prettig vinden. Dus word ik vooral op afstand gehouden."

Tot gisterenavond dus. "Cruijff voegt daad bij het woord", zo luidde de een vette kop in de Telegraaf. Johan Cruijff toont het natuurlijke leiderschap dat menig manager ontbeert. Hij voert -ontegenzeggelijk- geen toneelacte op. Deze man weet namelijk waar hij het over heeft. Hij heeft visie, al is die niet altijd voor iedereen even gemakkelijk te volgen. Hij heeft uitstraling en charisma. Hij straalt dus hoop en verandering uit (zien we dit fenomeen momenteel ook niet bij de Democratische nominatieverkiezingen voor het presidentschap in de Verenigde Staten optreden?). Hij is bovendien een icoon van de club. Daarnaast weet hij hoe het spel gespeeld moet worden: hij is namelijk niet zomaar gezegend met de bijnaam 'De Verlosser'.

Het huidige bestuur heeft haar conclusies inmiddels getrokken en pakt nog voor het einde van het lopende seizoen haar biezen. Waar het bestuur jaren niet in geslaagd is, gebeurde vanochtend op de beursvloer. Beleggers in het aandeel Ajax reageerden enthousiast op het nieuws dat Johan Cruijff verantwoordelijk wordt voor het technische beleid van de Amsterdamse voetbalclub. Kort na de handelsaanvang stond het aandeel bijna 6 procent hoger.

Hoe gaat Johan Cruijff invulling geven aan zijn missie en wat kunt u als opdrachtgever hiervan opsteken? Dat is de grote vraag natuurlijk... Daarom heeft de redactie van opdrachtgeverpuntinfo unaniem besloten een dossier te openen waarin de leiderschapsstijl van Johan Cruijff en de gebeurtenissen rondom de "Rozenrevolutie in de ArenA" zal worden gevolgd.

Een project van 30 jaar...

Bijna een maand geleden, op 11 januari om precies te zijn, overleed de Nieuw-Zeelander Edmund Hillary op 89-jarige leeftijd. Edmund Hillary werd op 29 mei 1953 wereldberoemd toen hij samen met de Nepalese sherpa Tenzing Norgay de top van de Mount Everest bereikte. Ik moest toen meteen terugdenken aan de BBC reportage "Mallory and Irvine Search Expedition" van Graham Hoyland die ik een paar jaar geleden op televisie heb gezien.

Op 12-jarige leeftijd ontmoette Graham Hoyland zijn oudoom Howard Somervell. Deze Somerwell verteld hem het ongelofelijke verhaal hoe hij begin jaren '20 van de vorige eeuw met zijn goede vriend, de legendarische Britse bergbeklimmer George Mallory, optrok naar de toen nog onbeklommen Mount Everest. Na een vrij desastreus afgelopen en mislukte eerste poging in 1922 keerden de Mallory en Somerwell in 1924 met een expeditie terug om nogmaals te proberen de berg te beklimmen.

Tijdens deze expeditie doet Somerwell vanaf kamp 4 een poging om de top te bereiken, als het noodlot voor hem toeslaat: zijn luchtpijp wordt plotseling geblokkeerd door een bevroren stuk slijm. Omdat Howard Somerwell zelf een arts is weet hij wat hij moet doen en kan hij zich met een zelfuitgevoerde Heimlich greep tenauwernood van een wisse verstikkingsdood redden. Het bereiken van de top kan hij zich na dit voorval wel uit zijn hoofd zetten.

In kamp 4 teruggekomen staan George Mallory en Sandy Irvine (op de foto hierboven) klaar om een laatste poging te wagen de top te bereiken. "Somerwell, ik ben mijn fototoestel vergeten. Kan ik de jouwe lenen?", vraagt Mallory. Somerwell geeft hem het fototoestel en Mallory en Irvine lopen vervolgens de geschiedenis in. Op 8 juni 1924 verdwijnen ze in de wolken en zijn nimmer levend teruggezien. De foto rechts is de laatste foto die van hen samen is gemaakt.

Dit simpele feit, het overhandigen door zijn oudoom Howard Somerwell van een fototoestel aan diens vriend George Mallory, is de latere start geweest van het 30-jaar durend project van Graham Hoyland.

Zijn oudoom vertelt de 12-jarige Graham namelijk dat hij er van overtuigd is dat Mallory en Irvine de top van de Everest bereikt hebben. "Als iemand ooit mijn fototoestel zou vinden en de film erin zou ontwikkelen", zo vertelde Somerwell hem, "dan zou hij kunnen bewijzen dat de berg al in 1924 beklommen was, lang voordat Hillary en Tenzing dat in 1953 deden."

Tijdens de 30-jarige zoektocht naar het fototoestel van zijn oudoom heeft Graham Hoyland (op de foto links) acht expedities naar de Everest geleid. In 1993 bereikte hij als vijftiende Brit de top en in op 4 mei 1999 vond hij het lichaam van George Herbert Leigh Mallory.

Het lichaam van Mallory was door de jaren heen min of meer één geworden met de Everest. Zijn persoonlijke bezittingen, zoals zijn hoogtemeter, zijn netjes en volledig afgelopen horloge, zijn zonnebril en een op zijn hart gedragen brief van zijn vrouw, werden in perfecte en onbeschadigde staat gevonden. Alleen het fototoestel werd niet gevonden.

Graham Hoyland is er van overtuigd dat Mallory het fototoestel aan Irvine heeft gegeven om zich, op de top van de Everest staand, te laten vastleggen. Vervolgens zijn de beide mannen door de invallende duisternis overvallen (de zonnebril zat namelijk netjes in zijn zak opgeborgen) en is Mallory naar beneden gevallen (het touw was namelijk afgebroken). Irvine heeft daarna waarschijnlijk beschutting voor de nacht gezocht maar had geen schijn van kans en is door de kou overvallen en gestorven (een Chinese beklimmer heeft tijdens een beklimming naar de top in 1975 het lichaam van een "ouderwets gekleede" Brit in een rotsspelonk gezien).

In eerste instantie dachten de expeditieleden trouwens dat ze het lichaam van Sandy Irvine hadden gevonden. Hieronder beschrijft expeditielid Dave Hahn het moment dat ze erachter kwamen dat ze het lichaam van George Mallory (hier rechtsonder) en dus niet van Sandy Irvine hadden gevonden:

"The head and arms of the prone, uphill oriented climber were frozen solidly into the mound of small rock that had collected over the years against the body. There would be no rolling him over. Just reaching under him required hours of patient chopping with our ice-axes and pocket knives. In cutting away some clothing, Jake came upon a manufacturer's label that we all bent over to see. Beneath that label was a neatly stitched one that said "G. Mallory." We stopped all work and looked in one another's faces... but our first utterances were along the lines of 'Why would Andrew Irvine be wearing George Mallory's shirt?' Then it finally hit us, we had not found Irvine. We had not rediscovered Wang Hong Bao's "Old English Dead." We were in the presence of George Leigh Mallory himself. THE man of the mountain, THE needle in the haystack. Mallory was the man whose boldness and drive we'd grown up in awe of... and now we were touching him. We each then noticed the muscular arms of the climber, still, after all these years, George Mallory cut an impressive figure."

Op de vraag van een journalist "Waarom wil je de Everest beklimmen?" gaf Malory ooit het legendarische antwoord: "Because she's there (omdat ze er is)." Met eenzelfde missie ging Graham Hoyland 30 jaar lang op zoek naar de heilige graal van het alpinisme: het fototoestel van zijn oudoom. Waarom? Omdat ze er ergens moest zijn.

Helaas heeft hij deze zoektocht om gezondheidsredenen, door het te lang verblijven op grote hoogte (boven de 7.000 meter), een paar jaar geleden moeten staken. De mythe blijft daarom in stand: was George Mallory echt de eerste mens op de top van de Everest?

De homo sapiens als project?

Een opdrachtgever werd deze maand vader. Een nieuwe mens was geboren en door dit heug'lijke moment ontstond er binnen zijn bedrijf een gesprek bij de koffiehoek, waarin een vrij opmerkelijke en onorthodoxe vergelijking tussen de mens en een project werd gemaakt.

"Een mens is eigenlijk net een project!" opperde de HR-adviseur. "Uniek, met een begin en een eind en onderworpen aan vast fasepatroon: de tijd in de buik van de moeder (0), de kindertijd (1), de pubertijd (2), de volwassenheid (3) en het 65+ schap (4)."

"En de ouders dan?", vroeg het hoofd Logistiek zich in de discussie mengde. "Ja de ouders, die moet je dan maar zien als de opdrachtgever van dit alles. Net zoals bij de mens is het idee dat tot een project leidt, onlosmakelijk met de opdrachtgever verbonden. Bij een mens is dat niet anders: het ontstaat uit zijn ouders en zit de eerste maanden met de navelstreng aan de moeder vastgeklonken. In de voorfase, de zwangerschap als het ware, brengen de ouders alles in gereedheid. Ze richten de kinderkamer in en bereiden de logistiek voor (luiers e.d.). De ouders zijn hier héél erg bij betrokken; zijn zij niet enorm enthousiast en gemotiveerd door het vooruitzicht op hun baby?"

"In de volgende fase, de kindertijd, zie je dat de ouders nog steeds dichtbij het kind blijven", zo vervolgde De HR-adviseur. "Niet de deur uit zonder betrouwbare oppas", sprak de afdelingssecretaresse wijs vanachter de koffieautomaat.

De HR-adviseur vervolgde zijn relaas. "In de kindertijd blijft de opdrachtgever nauw verbonden met het project. Maar dan, in de pubertijd, veranderen de verhoudingen. Hoe laat ben je thuis? Dat bepaal ik zelf wel. Moet je je huiswerk niet maken? Heb ik al gedaan. Kind en ouder nemen (on)bewust afstand van elkaar." De financiële controller voegde daar nog schamper aan toe: "Ja, en dat alles vanuit het onplezierige vooruitzicht dat je z'n studententijd mag gaan subsidiëren."

"Na die studententijd is het tijd voor het kind om op eigen benen te staan", zo vervolgde de HR-adviseur. "Als opdrachtgever heb je de belangrijkste mijlpaal gehaald. De inmiddels volwassenen kan op eigen benen staan. Als vervolgens het kind gezond blijft en in zijn verdere bestaan het nodige geluk en liefde vindt is de doelstelling meteen ook gehaald."

Wat is de moraal achter deze niet allerdaagse vergelijking?

Er zullen wel meer beeldspraken gebruikt zijn om een project te definiëren, wellicht de bovenstaande ook. Maar er is ook nog een andere vergelijking tussen de ouder en de opdrachtgever te maken. Net zoals bij het ouderschap je je kind niet kan "teruggeven", kan een opdrachtgever namelijk zijn project ook nóóit teruggeven. Als hij dat wel kan, dan is hij automatisch een opdrachtnemer. Hoe je het dus ook wendt of keert: als ouder blijft de opvoeding van je kind onder aan de streep jouw verantwoordelijkheid. Of je dat nu wilt of niet.

De opdrachtgever is op dezelfde manier de eindverantwoordelijke van zijn project. Wil hij deze verantwoordelijkheid niet meer dragen, dan moet hij het project stoppen. Alleen hij kan dat doen, dit kan hij aan niemand anders overlaten.

En met dit laatste stopt dan ook meteen de vergelijking met het ouderschap...

The Tulip & The World...

Vandaag verschijnt er op nu.nl een bericht van het Innovatieplatform: "Een nieuw kunstmatig eiland (in de vorm van een tulp) voor de kust zou een plaats kunnen worden voor het opwekken van energie. Door het creëren van verschil in waterstand zou daar met waterkracht elektriciteit kunnen worden opgewekt." Premier Balkenende daagt het Nederlandse bedrijfsleven uit de Nederlandse Eer hoog te houden op het gebied van inpoldering en deltawerken.

Dit is helemaal geen gek idee. Zo'n eiland biedt heel veel mogelijkheden en de hele wereld is inmiddels onder de indruk van het Nederlandse vakmanschap, wat dit aangaat tenminste. Begin deze week meldde het Nederlandse bedrijf Van Oord namelijk dat het in recordtempo het project "The World" voor de kust van Dubai heeft opgeleverd. Overigens, nadat het daarvoor al het kunstmatige eiland Palm Jumeirah in evenzeer een recordtijd had opgeleverd (u weet wel, dat nu door die louche investeerder PalmInvest weer in het nieuws is gekomen). Binnen het project "The World" hebben de mannen van Van Oord in totaal 320 miljoen m3 zand gewonnen op zee en opgespoten. Ter vergelijking: dat is een Chinese Muur van 2 m breed en 4 m hoog rond de gehele wereld. Een megaklus van jewelste is hier geleverd. Eere wie eere toekomt: chapeau voor Van Oord!

Een hele geruststellende gedachte, dat diezelfde Van Oord ook deel uitmaakt van het consortium dat de Tweede Maasvlakte gaat aanleggen. Dat zal straks een slok op een borrel gaan schelen. Als die Maasvlakte2 dan klaar is, dan kan er gelijk aan het duurzame energieeiland "The Tullip" worden begonnen. Waar een klein land groot in kan blijven

Wat is nu het grote verschil tussen dit visionaire idee van Het Tulpeiland en het visionaire idee van De Ondergrondse Stad dat vorige week door het bouwbedrijf Strukton werd gelanceerd? Op het eerste gezicht niet zo veel, toch?

Het idee van Het Tulpeiland wordt geopperd door de opdrachtgever optima forma in dezen: de minister-president zelf. Jazeker, hier is psprake van de natuurlijke persoon van de opdrachtgever! En nog meer: JP toont leiderschap. JP toont visie. JP wil best de ondernemersrisico's nemen. JP daagt zelfs het bedrijfsleven uit. JP vindt het zelf klaarblijkelijk ook een goed idee blijkbaar. JP, beste lezers, voelt aan zijn water aan dat "we deze kunnen winnen."

Als je er goed over nadenkt zou het eigenlijk niet mis kunnen gaan in het team van een professionele, gecommitteerde opdrachtgever (JP) en een competente, capabele opdrachtnemer (Van Oord).

Dát is nu precies waar het bij de De Ondergrondse Stad aan schort. Daar komt de aannemer met het idee aanzetten en weet de opdrachtgever van helemaal niets. Niet goed dus!

Amfora...

Een amfora is volgens De Dikke Van Dale "een bij de oude Grieken en Romeinen gebruikte buikige kruik met twee oren". Althans tot vandaag. Want vanochtend heeft het bouwbedrijf Strukton een geheel nieuwe betekenis aan dit woord toegevoegd:

Alternatieve MultiFunctionele Ondergrondse Ruimte Amsterdam

Wat is het geval? Strukton presenteerde vandaag een ambitieus plan. Kort samengevat: de hele stad Amsterdam wordt één grote Amsterdam Arena met een heeeeeeeeeeeeele grote parkeergarage eronder. Ook onder de grachtengordels (die worden namelijk eerst allemaal gedempt en daarna weer uitgegraven). En omdat parkeergarages alleen blijkbaar niet lekker verkopen, moeten er ook sportzalen, bioscopen en laad- en losplaatsen voor goederen bijkomen. Een hele stad onder de stad, om het maar zo te zeggen. Voorlopige kostenraming: zo'n slordige € 10 miljard.


Strukton geeft in toelichting aan in het Radio 1 Journaal vanmorgen erg begaan te zijn met de levensverwachting van de Amsterdammers. Door het fijnstof in een drukke stad is die gemiddeld zo'n 10 jaar korter. "En dat is allemaal wel wetenschappelijk bewezen, hoor!", aldus de opgewonden klinkende Bas Obladen, Senior Adviseur Strukton Civiel en bedenker van het plan. Bas zegt verder op de website van Strukton: “Met dit innovatieve plan wil Strukton een bijdrage leveren aan een aanzienlijke verbetering van de leefomgeving in Amsterdam. Het is een duurzaam en realiseerbaar plan. Een stad uitbreiden de diepte in is niet futuristisch, maar noodzaak van deze tijd.” Het plan sluit overigens naadloos aan bij de visie die het bedrijf Strukton geformuleerd heeft. Strukton wil namelijk ..."verantwoorde oplossingen bieden die optimaal tegemoetkomen aan de belangen van zowel opdrachtgevers en eindgebruikers als de maatschappij. Dat vraagt om een lifecyclebenadering en opdrachtgevers die daarvoor openstaan. Daarom verwoordt Strukton haar visie als ‘Challenging Clients’. Strukton wil door klanten uitgedaagd worden en wil klanten uitdagen. Op een basis van wederzijds vertrouwen. Dan ontstaat het soort partnerschap met opdrachtgevers dat doorslaggevend is voor duurzaam succes.."


De Amsterdamse verkeerswethouder Tjeerd Herrema liet in een reactie weten dat Strukton de plannen volledig op eigen houtje heeft opgesteld. De kans dat de gemeente ze ooit uitvoert, is afwezig. "Het past niet in mijn visie van de stad."


Na jaren de projectmanagers te hebben opgeleid voor een duidelijke, professionele invulling van hun vak, zijn we blijkbaar met z'n allen niet erg veel opgeschoten. Wat men al jaren bij ICT-projecten heeft kunnen zien is nu blijkbaar overgeslagen naar de bouw- en vastgoedsector: het virus van de aanbodgedreven projecten. Aanbodgedreven??? Jazeker: aanbodgedreven! En wel hierom:

1. De twee visies van de Gemeente Amsterdam en Strukton sluiten allereerst volstrekt niet op elkaar aan.
2. Strukton gaat met haar plan op de stoel van de mogelijke opdrachtgever zitten. Dat is zowat doodzonde Nr. 1 in professioneel projectmanagementland.
3. Strukton haalt allerlei oneigenlijke argumenten aan voor de zakelijke rechtvaardiging van haar plan. Het moet haar, als commercieel bouwbedrijf, primair gaan om het realiseren van winst en niet het beleid van het Ministerie van V&W gaan uitvoeren.
4. Er is vooraf helemaal niet gecommuniceerd met degene die uiteindelijk de portomonnee moet trekken.
5. Strukton heeft als voorstudie een "plan" uitgevoerd maar wie is hier eigenlijk de opdrachtgever voor geweest? Niet de Gemeente Amsterdam in ieder geval.

Conclusio major: voor een eventuele realisatie van dit plan is geen enkele valide business case te verzinnen.

Zoals de Grieken en Romeinen eeuwen terug al zeiden:


"De amphora gaat net zolang te water totdat zij barst."

En zo is het maar net. Het project 'Amfora' lijkt allemaal qua inhoud en moraal wel heel erg op het verhaaltje "De Vastgoedontwikkelaar", zoals Erwin Rademaker dit in zijn boekje 101 GOUDEN TIPS VOOR DE BUSINESS CASE beschrijft.

Hieronder staan nog wat mooie artimpressions het project Amfora, met dank aan het architectenbureau Zwarts & Jansma uit Amsterdam, geplukt vanaf de site van de Strukton Groep:

Jerommeke...

Gisteren kwam de fraude bij de Franse bank Société Générale in het nieuws. Als u het gemist heeft: de 31-jarige Jerome Kerviel, een vrij nietszeggende werknemer bij deze bank, heeft met onbevoegde transacties €4,9 miljard door de schoorsteen gejaagd. En dat is aanzienlijk meer dan het oude record dat met 1,4 miljard dollar op naam stond van Nick Leeson (1995 bij Barings).


In een computersysteem is €4,9 miljard euro niets. Het zijn een 10 getalletjes tussen de nul en negen op je scherm. Eén keer op delete drukken en het getal is weg. Maar €4,9 miljard is veel geld. Heel erg veel geld. Je moet zo'n bedrag dan ook eigenlijk heel langzaam en met respect uitspreken: vier-en-een-half-miljard-euro.

In het echt kun je voor €4,9 miljard de Tweede Maasvlakte aanleggen en dan hou je nog aardig wat geld over voor een eventuele Derde. Of de Betuweroute en dan kun je er zelfs nog voor zo'n slordige €250 miljoen euro wat treintjes bij kopen. Maar je kunt er op dit moment bijvoorbeeld ook zo'n 20.000 huizen voor kopen. Of 550.000 Smartjes. Als je die dan achter elkaar zou zetten heb je een Smart-file van Utrecht tot Rome. Leuk voor in het Guinness Book of Records. In het echt lukt het je dus niet om met één druk op de knop €4,9 miljard euro te vernietigen, zelfs niet als je Jerommeke heet.


Natuurlijk is het allemaal heel erg jammer voor de beleggers en de mensen in kwestie, maar toch heeft deze actie van die Jerome Kerviel wel wat. Het laat namelijk in één klap het verlies zien wat bijvoorbeeld duizenden mislukte projecten jaarlijks aan overschrijdingen en niet bereikte resultaten opleveren.

Daarom, beste opdrachtgevers en andere projectprofessionals: kijk morgenochtend maar eens quasi-stoer in de spiegel zoals Jerome Kerviel op de foto hierboven en bedenk dan: "Wat zou ik met die €4,9 miljard euro allemaal (hebben) kúnnen doen?"

Als de poortjes maar hufterproof zijn!

Op 30 mei 2006 verschijnt er in de NRC een interview met directeur Pedro Peters van RET en Connexxion-directielid Rob van Holten. Deze vervoerders durven te verkondigen dat de OV-chipkaart na jaren voorbereiding gebruiksklaar is! Er zijn nog wel een aantal zorgpunten: zo is reizigersvereniging Rover niet gerust dat -na de invoering van de OV-chipkaart- de prijs van het openbaar vervoer hetzelfde zal blijven, en zijn de vervoerders erg bezorgd over het hufterproofgehalte van de tolpoortjes.

Nu, begin 2008, is wel duidelijk geworden dat de uitlatingen van deze beide heren op z'n minst dubieus kunnen worden genoemd. De ambities van de overheid blijken weer eens veel te groot te zijn... Alles wat maar zo'n beetje fout kan gaan in dit project gaat ook daadwerkelijk fout: de invoeringsdatum van de kaart is vanaf het begin af aan belangrijker geweest dan de kwaliteit, de kaart blijkt in strijd met de wet, de gekozen techniek daarnaast ook nog eens onveillig en op het moment suprême vertoont de leverancier 'duikgedrag'.

Maar het interessantste is toch wel het optreden van de huidige opdrachtgever van al dit moois, staatssecretaris Huizinga. Als lid van het kabinet had ze haar honderd wittebroodsdagen er net opzitten toen de eerste echte grote technische problemen rondom de invoering de OV-chipkaart zich aandienden. In plaats van het gewenste leiderschap en daadkracht te tonen, bleef het angstvallig stil. Tot deze week. Toen ze niet anders kon, pareerde ze de aanvallen uit de Tweede Kamer met de belofte om met een 'aanvalsplan' te komen om de problemen op te lossen. Daarnaast zal ze mogen worden afgerekend op de regievoering tussen de partijen, maar vooral niet op de resultaten. Nu het er echt op aankomt, wordt er een aanvalsplan opgesteld. Waarom is dat er nog niet en waarom komt de staatsecretaris weg met de belofte tot regievoering? Wat hadden we van haar, als lid van de regering én opdrachtgever mogen verwachten? Hoe klinkt het volgende u in de oren?

Aan het woord is de staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat, mevrouw Huizinga:

"Geachte leden van de Tweede Kamer, hierbij kan ik u mededelen dat ik de volle verantwoordelijkheid op mijn schouders neem voor een succesvolle invoering van de OV-chipkaart. Laat het u duidelijk zijn dat het mij ernst is en dat ik voor mijzelf de beslissing heb genomen mijn politieke lot aan het welslagen van dit project te verbinden. Ik heb daarom een aantal besluiten moeten nemen. Allereerst leg ik het project voor onbepaalde tijd stil en zal ik vooralsnog géén nieuwe invoeringsdatum afgeven. Tot die tijd zullen we het dus met de ouderwetse, maar oerdegelijke strippenkaart moeten doen. Tevens heb ik inmiddels de verantwoordelijken voor deze janboel van het project afgehaald. Verder heb ik bij de Algemene Rekenkamer het verzoek neergelegd om business case voor dit project -in het licht van de opgelopen vertragingen- opnieuw op te stellen. Bij de Directeur-Generaal van mijn ministerie heb ik de opdracht neergelegd om de risico's van de invoering van de OV-chipkaart opnieuw te inventariseren. Bovendien heb ik hem de opdracht meegegeven om de leverancier een voorstel te laten opstellen, hoe en met welke kosten de OV-chipkaart veilig -en daarmee in lijn met de wet- kan worden gemaakt. Over twee weken krijgt u van mij verdere informatie over de uitgezette acties. Als de poortjes maar hufterproof zijn, wat een giller..."