Vraag uzelf af: "Hebben we hier een Roertunneltje te pakken of niet?"

Na jarenlang fileleed en verkeersoverlast werden de bewoners bij Swalmen en Roermond vorige week uit hun lijden verlost door de opening van de Roertunnels. Alhoewel, ze zijn nu meer dicht gegaan dan open geweest. Dat is u vast niet ontgaan.

Deze Roertunnels zijn gebouwd volgens de strengst mogelijke Europese veiligheidsnormen en uitgerust met de nieuwste beveiligingssoftware die er maar bestaat. Bij calamiteiten of bij de minste geringste hapering van de software gaat de tunnel dicht- onmiddelijk. Er kán gewoon niets misgaan, zou je zo denken...

Dat laatste blijkt een utopie te zijn. Want het vereiste kwaliteitsniveau van de software blijkt weer eens onder de maat te zijn opgeleverd. Natuurlijk zullen hier vele oorzaken voor aan te wijzen zijn en waarschijnlijk nog meer schuldigen (de leden van het testteam, de projectleider, de leverancier van de software), maar feit blijft dat hier maar één eindverantwoordelijke voor is: de opdrachtgever. In casu dus de hoogste baas bij Rijkswaterstaat, Bert Keijts.

De tunnels zouden volgens hun oorspronkelijke planning al op 1 januari 2008 open moeten zijn gesteld. Door noodzakelijke en extra tests met het beveiligingssysteem is dat dus bijna eind februari geworden. Wat schets nu de verbazing. In het Radio1 Journaal verkondigde Rijkswaterstaat, bij monde van een woordvoerder, gisteren dat de vereiste kwaliteit voor de opening van de tunnel helemaal niet getest had kunnen worden. Dat lag aan de complexiteit én aan de hoeveelheid verkeer die er dagelijks over de A73 raast. "Zulke tests kun je eigenlijk alleen maar met een paar auto's uitvoeren, eigenlijk kun je dergelijke scenario's alleen in de praktijk testen." Deze praktijk blijkt inmiddels levensgevaarlijk te zijn. Wie loopt er nu wie voor de gek te houden?

Vandaag verschijnen er in de pers berichten over inferieure software bij de Belastingdienst. Ook hier riep opdrachtgever Jenny Thunnissen, nota bene in 2002 nog uitgeroepen tot Rijksambtenaar van het jaar, een paar maanden geleden verongelijkt in de NRC dat er niets aan de hand was en dat ze er niets aan kon doen. Je reinste flauwekul natuurlijk, want staatssecretaris De Jager blijkt uit ander hout te zijn gesneden en kondigt vandaag aan zijn verantwoordelijkheid wél te nemen.

Er is een enorme groeimarkt voor de kwaliteit van het opdrachtgeverschap. Het bedrijf Valori heeft in haar businessmodel de vinger précies op de zere plek gelegd door zich juist te richten (en uit te blinken) in de processen rondom het "Goed Opdrachtgeverschap" in complexe ICT-projecten.

Voor ons zijn de Roertunnels in ieder geval een metafoor geworden voor niet grondig genoeg geteste producten, inferieur opgeleverde kwaliteit en duikgedrag (lees: non-leiderschap) van opdrachtgevers. Beste opdrachtgevers: een wijze les leert dat kwaliteit geen korting kent. Bedenk dus bij uw volgende project: "Hebben we hier een Roertunneltje te pakken of niet?"